Reumatoidalne zapalenie stawów: Jak radzić sobie z bólem i utrzymać sprawność?

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) jest chorobą układową tkanki łącznej o charakterze zapalnym. Do jej wystąpienia przyczyniają się czynniki środowiskowe i uwarunkowania genetyczne. W grupie ryzyka znajdują się także kobiety, palacze, osoby narażone na długotrwałe stres i pacjenci z zaburzeniami układu immunologicznego. Schorzenie postępuje, a objawy utrudniają codzienne funkcjonowanie. W artykule wyjaśniamy, jak wygląda diagnostyka i leczenie RZS.

Jakie są objawy zapalenia stawów?

Łuszczycowe zapalenie stawów może powodować ich bolesność i zesztywnienie. U niektórych pacjentów pojawiają się palce kiełbaskowate. Charakteryzują się obrzękiem tkanek miękkich, którym może towarzyszyć ból. Nie wolno bagatelizować objawów, ponieważ nieleczone zapalenie stawów prowadzi do uszkodzenia więzadeł, kości i mięśni. 

Zespół Reitera, zwane również jako reaktywne zapalenie stawów lub wędrujące zapalenie stawów, może dotyczyć osób w każdym wieku. Choroba trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy, a poprzedza ją infekcja. Nie tylko powoduje uciążliwe objawy ze strony układu ruchu, lecz także wywołuje dolegliwości przewodu pokarmowego, układu moczowego, czy narządu wzroku. 

Jak rozpoznać bakteryjne zapalenie stawów? Objawy pojawiają się nagle i szybko przybierają na sile. Do najczęstszych dolegliwości zaliczamy: ból, ciepłotę i zaczerwienienie okolicy stawu. Nierzadko towarzyszy im ograniczenie ruchomości i obrzęk.

Zapalenie stawów – przyczyny i diagnostyka

Nawracające stany zapalne stawów mogą być spowodowane dną moczanową, twardziną układową lub toczniem rumieniowatym układowym. W grupie ryzyka znajdują się też pacjenci z łuszczycowym, septycznym, bądź reumatoidalnym zapaleniem stawów. 

Ból barku, obrzęk, trudności z poruszaniem ręką mogą wskazywać na zapalenie stawu barkowego. W takiej sytuacji warto zgłosić się do reumatologa lub ortopedy. Specjalista przeprowadzi wywiad i wykona badanie palpacyjne, w razie potrzeby może nas skierować na RTG lub USG barku. 

Może również zlecić następujące badania laboratoryjne:

• morfologię krwi,
• OB,
• białko CRP,
• czynnik reumatoidalny RF,
• kwas moczowy,
• przeciwciała anty-CCP,
• posiew krwi, który pozwala ustalić rodzaj drobnoustrojów.

Pamiętajmy, żeby zgłosić się do specjalisty, gdy wspomniane objawy dotyczą innych stawów.

Zapalenie stawów – co warto wiedzieć?

Zapalenie stawów dłoni wiąże się ze stopniowym zanikiem tkanki chrzęstnej. W konsekwencji dochodzi do odsłonięcia warstwy podchrzęstnej kości, co powoduje silny ból i strzykanie w stawach. Z biegiem czasu stawy mogą ulec deformacji, niekiedy pojawiają się także guzki Heberdena. Schorzenie ma charakter nieodwracalny.

Warto również wspomnieć o zapaleniu stawu kolanowego, które zazwyczaj jest spowodowane RZS, urazem, nadwagą, siedzącym trybem życia, dną moczanową, czy infekcją.  Może ono dotyczyć błony maziowej, stawu rzepkowo-udowego, kaletki maziowej, bądź ciała tłuszczowego Hoffy. W pierwszej kolejności należy odciążyć kończynę, a następnie umówić się do ortopedy, który ustali przyczynę dolegliwości. Leczenie zachowawcze zapalenia stawu kolanowego obejmuje farmakoterapię i zabiegi fizykoterapeutyczne.

Na czym polega leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów?

Początkowo RZS może powodować gorączkę lub stan podgorączkowy, którym towarzyszy zmęczenie, utrata apetytu i chudnięcie. Oprócz tego stwierdza się symetryczne zapalenie stawów. Z biegiem czasu pojawia się obrzęk, ból, zaczerwienienie i ciepłota skóry, a także trudności w poruszaniu. Reumatoidalne zapalenie stawów przyczynia się do chorób płuc, nerek, serca i układu nerwowego, dlatego tak ważne jest wczesna diagnoza i wdrożenie leczenia. 

W przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów farmakoterapia obejmuje stosowanie leków modyfikujących przebieg choroby, czyli LMPCh. Nie tylko łagodzą objawy, ale przede wszystkim hamują postęp choroby. Dzięki temu umożliwiają one zachowanie sprawności. Na pierwsze rezultaty rzeba zwykle poczekać 1-2 miesiące, a pełny efekt uzyskuje się po 3-6 miesiącach.

Niekiedy lekarz zaleci przyjmowanie glikokortykosteroidów lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Farmakoterapię warto połączyć z psychoterapią, zdrową dietą i regularną aktywnością fizyczną, dostosowaną do potrzeb pacjenta. Oprócz tego powinniśmy dostosować otoczenie do chorego i zaopatrzyć go w niezbędny sprzęt ortopedyczny.

Zapalenie stawu skokowego – leczenie

Jak postępować w przypadku zapalenia stawu skokowego? W pierwszej kolejności wdraża się postępowanie zachowawcze, polegające na stosowaniu środków przeciwzapalnych i przeciwbólowych. Oprócz tego zaleca się odpoczynek, najlepiej w takiej pozycji, żeby stopa znajdowała się powyżej poziomu serca. W przypadku infekcji bakteryjnej lekarz przepisze antybiotyk.

Plan fizjoterapii jest ustalany indywidualnie. Aby nie zaostrzyć stanu zapalnego, lekarz może zalecić następujące zabiegi:

• hydroterapia,
• masaż,
• prądy TENS,
• laseroterapia,
• krioterapia miejscowa.

 Jeśli dotychczasowe leczenie nie przyniosło oczekiwanych efektów, pacjenta kieruje się na operację.

Przeczytaj również na blogu