e-Zwolnienie

E-zwolnienie (e-ZLA) to elektroniczny dokument potwierdzający niezdolność do pracy, który lekarz wystawia podczas konsultacji i automatycznie przesyła do ZUS oraz pracodawcy. Jest to jedyna obowiązująca forma zwolnienia lekarskiego w Polsce od 2018 roku.

• Jak działa: Lekarz wystawia e-ZLA w systemie, a dokument trafia na Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS i do pracodawcy.
• Wysokość zasiłku: Standardowo wynosi 80% podstawy wymiaru, ale w ciąży, po wypadku w drodze do pracy/ w pracy przysługuje 100%.
• Limit dni: Zasiłek chorobowy przysługuje przez maksymalnie 182 dni, a w przypadku ciąży lub gruźlicy – do 270 dni.
• Dostępność: E-zwolnienie można uzyskać zdalnie podczas telekonsultacji, bez wychodzenia z domu, również w weekendy.
• Legalność: Zwolnienie lekarskie online jest w pełni legalne i równoważne z dokumentem wystawionym w gabinecie stacjonarnym.

Czym jest e-zwolnienie lekarskie (e-ZLA)?

E-zwolnienie, formalnie nazywane e-ZLA, to zwolnienie lekarskie wystawiane w formie elektronicznej. Od 1 grudnia 2018 roku jest to jedyna obowiązująca w Polsce forma zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy. Dokument jest wystawiany przez lekarza w systemie informatycznym, a następnie automatycznie przesyłany na profil PUE (Platforma Usług Elektronicznych) pracodawcy oraz do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Dzięki cyfryzacji procesu pacjent nie musi już dostarczać papierowego druku L4 do swojego miejsca pracy w ciągu 7 dni. Jego jedynym obowiązkiem jest niezwłoczne poinformowanie pracodawcy o nieobecności i przewidywanym czasie jej trwania. Wszystkie wystawione zwolnienia są również widoczne na Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) w zakładce „Historia leczenia”, co ułatwia zarządzanie swoją dokumentacją medyczną.

Ile pieniędzy otrzymam na L4? Kalkulator zasiłku chorobowego

Wysokość zasiłku chorobowego zależy od przyczyny niezdolności do pracy i wynosi standardowo 80% podstawy wymiaru wynagrodzenia. Podstawa wymiaru to przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto pracownika z ostatnich 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Od tej kwoty odejmuje się składki na ubezpieczenia społeczne (13,71%).

Wysokość świadczenia jest różna w zależności od sytuacji:

• 80% podstawy wymiaru – to standardowa stawka w przypadku choroby lub odosobnienia z powodu choroby zakaźnej.
• 100% podstawy wymiaru – przysługuje w przypadku: niezdolności do pracy w czasie ciąży, wypadku w drodze do lub z pracy, poddania się badaniom lekarskim dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów.

Przez pierwsze 33 dni choroby w roku kalendarzowym (lub 14 dni dla pracowników po 50. roku życia) wynagrodzenie chorobowe wypłaca pracodawca. Od 34. dnia (lub 15. dnia) obowiązek ten przejmuje ZUS, wypłacając zasiłek chorobowy.

Jak długo można być na L4 i czy można je wystawić wstecz?

Zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy przysługuje przez okres trwania tej niezdolności, jednak nie dłużej niż przez 182 dni. Jest to tak zwany okres zasiłkowy. Wyjątkiem są sytuacje, gdy niezdolność do pracy jest spowodowana gruźlicą lub przypada w trakcie ciąży – wtedy okres zasiłkowy wydłuża się do 270 dni.

Do jednego okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, a także okresy poprzedniej niezdolności, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni i były spowodowane tą samą chorobą. Po wyczerpaniu okresu zasiłkowego, jeśli pacjent nadal jest niezdolny do pracy, może ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne.

Ważne: Lekarz może wystawić e-zwolnienie z datą wsteczną, ale maksymalnie na 3 dni poprzedzające dzień badania. Wystawienie zwolnienia na okres wcześniejszy jest możliwe tylko w uzasadnionych przypadkach przez lekarza psychiatrę.

L4 na umowę zlecenie i po ustaniu zatrudnienia – komu przysługuje?

Prawo do zasiłku chorobowego na umowie zleceniu przysługuje osobom, które dobrowolnie opłacają składkę na ubezpieczenie chorobowe. Aby otrzymać świadczenie, zleceniobiorca musi podlegać temu ubezpieczeniu nieprzerwanie przez co najmniej 90 dni. Jest to tzw. okres wyczekiwania. Po tym czasie, w razie choroby, można ubiegać się o zasiłek chorobowy na takich samych zasadach jak pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę.

Zasiłek chorobowy może również przysługiwać po ustaniu zatrudnienia. Warunkiem jest, aby niezdolność do pracy powstała nie później niż w ciągu 14 dni od zakończenia umowy i trwała bez przerwy co najmniej 30 dni. W przypadku choroby zakaźnej okres ten wydłuża się do 3 miesięcy od ustania zatrudnienia. Świadczenie nie przysługuje osobom, które mają prawo do emerytury, renty, kontynuują działalność zarobkową lub są zarejestrowane jako bezrobotne.

L4 na opiekę nad chorym dzieckiem lub członkiem rodziny

Zasiłek opiekuńczy to świadczenie przysługujące ubezpieczonemu, który jest zwolniony z wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Wysokość zasiłku opiekuńczego wynosi 80% podstawy wymiaru wynagrodzenia.

Limity dni w roku kalendarzowym, za które przysługuje zasiłek, są następujące:

• do 60 dni – na opiekę nad zdrowym dzieckiem do lat 8 (np. w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka lub przedszkola) lub chorym dzieckiem do lat 14.
• do 30 dni – na opiekę nad chorym dzieckiem z niepełnosprawnością w wieku od 14 do 18 lat.
• do 14 dni – na opiekę nad innym chorym członkiem rodziny (małżonkiem, rodzicem, teściem, rodzeństwem, wnukiem), jeśli pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ubezpieczonym w okresie sprawowania opieki.

Łączny okres pobierania zasiłku opiekuńczego z różnych tytułów i na różne osoby nie może przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym, niezależnie od liczby dzieci czy członków rodziny wymagających opieki.

L4 w ciąży – 100% zasiłku i szczególna ochrona

Kobiety w ciąży są objęte szczególną ochroną prawną, która dotyczy również zasad wystawiania zwolnień lekarskich i wysokości świadczeń. Niezdolność do pracy w okresie ciąży uprawnia do otrzymywania zasiłku chorobowego w wysokości 100% podstawy wymiaru wynagrodzenia. Dotyczy to zarówno wynagrodzenia chorobowego płaconego przez pracodawcę, jak i zasiłku wypłacanego przez ZUS, również za okres pobytu w szpitalu.

Okres zasiłkowy dla kobiet w ciąży jest wydłużony i wynosi maksymalnie 270 dni. Aby otrzymać świadczenie w pełnej wysokości, należy dostarczyć pracodawcy lub ZUS zaświadczenie lekarskie potwierdzające ciążę. Zwolnienie lekarskie w ciąży jest oznaczane kodem literowym „B”, który jest informacją dla płatnika o prawie do 100% zasiłku.

Zwolnienie lekarskie po operacji, zabiegu i hospitalizacji

Niezdolność do pracy po operacji, zabiegu chirurgicznym lub w trakcie pobytu w szpitalu jest podstawą do wystawienia e-zwolnienia. Długość zwolnienia zależy od rodzaju zabiegu, stanu zdrowia pacjenta i zaleceń lekarza prowadzącego. Zwolnienie może być wystawione przez szpital na okres hospitalizacji oraz na czas rekonwalescencji po wypisie.

Za okres pobytu w szpitalu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek w wysokości 80% podstawy wymiaru. Wyjątki od tej reguły, uprawniające do 100% świadczenia, to m.in. pobyt w szpitalu w czasie ciąży lub gdy niezdolność do pracy była spowodowana wypadkiem w drodze do lub z pracy.

L4 od psychiatry – depresja, wypalenie zawodowe i zdrowie psychiczne

Zwolnienie lekarskie od psychiatry jest wystawiane na takich samych zasadach jak w przypadku innych schorzeń i jest w pełni honorowane przez pracodawcę oraz ZUS. Przyczynami L4 mogą być m.in. depresja, zaburzenia lękowe, reakcja na silny stres czy wypalenie zawodowe. Lekarz psychiatra ocenia stan zdrowia pacjenta i decyduje o konieczności oraz długości zwolnienia.

Zwolnienie od psychiatry może być wystawione na dłuższy okres, a okres zasiłkowy wynosi standardowo 182 dni. Co ważne, psychiatra jako jedyny specjalista ma prawo wystawić zwolnienie z datą wsteczną dłuższą niż 3 dni, jeśli stwierdzi, że zaburzenia psychiczne ograniczały zdolność pacjenta do oceny własnego stanu zdrowia i wcześniejszego zgłoszenia się na wizytę.

Jak uzyskać e-zwolnienie online?

E-zwolnienie lekarskie można uzyskać szybko i wygodnie podczas telekonsultacji, bez konieczności wizyty w stacjonarnej placówce. Proces jest prosty i składa się z kilku kroków:

• Krok 1: Umówienie telekonsultacji. Wybierz dogodny termin konsultacji z lekarzem online. W serwisach takich jak HomeDoctor wizytę można umówić nawet tego samego dnia.
• Krok 2: Konsultacja z lekarzem. Lekarz przeprowadzi szczegółowy wywiad medyczny przez telefon lub wideo, aby ocenić Twój stan zdrowia i zasadność wystawienia zwolnienia.
• Krok 3: Wystawienie e-ZLA. Jeśli lekarz stwierdzi wskazania medyczne, wystawi e-zwolnienie w systemie elektronicznym.
• Krok 4: Automatyczna wysyłka. Dokument zostanie automatycznie przesłany do ZUS i Twojego pracodawcy. Otrzymasz również potwierdzenie wystawienia zwolnienia.

Ważne: ostateczna decyzja o wystawieniu e-zwolnienia zawsze należy do lekarza. Ma on prawo odmówić jego wystawienia, jeśli w trakcie konsultacji nie stwierdzi medycznych podstaw do orzeczenia czasowej niezdolności do pracy.

Najczęściej zadawane pytania

Poniżej znajdują się odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące e-zwolnień lekarskich.