Białkomocz – co oznacza białko w moczu?
Jakie są normy białka w moczu?
Zdrowy filtr nerkowy zatrzymuje większość białek, pozwalając na przedostanie się do pęcherza i wydalenie wraz z moczem jedynie niewielkich ich cząsteczek o niskiej masie – tak niskiej, że niewykrywalnej w badaniach. W wyjątkowych okolicznościach, na przykład w następstwie silnego stresu lub dużego wysiłku fizycznego, badanie może wykazać ślady białka w moczu, jeśli jednak jego wartości nie przekraczają normy, nie należy się tym martwić. Śladowe ilości białka w moczu to po prostu fizjologiczna reakcja organizmu na stymulujące go czynniki. Takimi czynnikami są nie tylko stres i wysiłek, ale też odwodnienie czy wyziębienie, a także stan podgorączkowy – w ich efekcie organizm próbuje się adaptować do zmieniających się warunków i w tym celu zwiększa przepuszczalność błony filtracyjnej kłębuszków nerkowych.
Jeśli chodzi o normy białka w moczu, to mogą się one różnić w zależności od laboratorium przeprowadzającego badanie, ponieważ nie wszystkie ośrodki diagnostyczne używają tych samych urządzeń i w taki sam sposób je kalibrują, z reguły jednak jako wartość referencyjną podaje się <150 mg/dobę. Gdy normy białka w moczu zostaną przekroczone, choćby nieznacznie, mamy do czynienia z białkomoczem (inaczej proteinurią). Białkomocz nie jest chorobą sam w sobie, ale stanowi objaw chorobowy świadczący o poważnych nieprawidłowościach w funkcjonowaniu układu moczowego lub innych układów narządowych w organizmie.
Jakie choroby wywołuje białkomocz?
Podwyższone białko w moczu to najczęściej oznaka źle funkcjonujących nerek, ponieważ to one odpowiadają za filtrowanie jego cząsteczek. Znikomy białkomocz, nieprzekraczający 500 mg na dobę, może świadczyć na przykład o łagodnej infekcji dróg moczowych albo początkowej fazie będącego jej powikłaniem odmiedniczkowego zapalenia nerek. We wczesnych stadiach tych schorzeń nie występują czasami odczuwalne objawy, ale zawsze widoczne są białko i bakterie w moczu, dlatego niejednokrotnie diagnozuje się je w trakcie rutynowych badań laboratoryjnych.
Białkomocz wyprzedza też objawy kliniczne przewlekłej choroby nerek i kamicy nerkowej, a także wielu chorób hematologicznych (amyloidozy, szpiczaka, anemii sierpowatej itp.), metabolicznych (takich jak cukrzyca typu 1 i typu 2), kardiologicznych (choćby niewydolności serca i nadciśnienia tętniczego) oraz ogólnoustrojowych (np. tocznia rumieniowego układowego). Inne możliwe przyczyny białka w moczu to między innymi niesteroidowe leki przeciwzapalne, metale ciężkie i narkotyki. Każda z tych substancji dostarczana do ludzkiego organizmu w dużych ilościach oddziałuje na niego w sposób toksyczny i może prowadzić do zaburzeń czynności nerek, a w efekcie – białkomoczu.
Jakie objawy powinny zaniepokoić?
Utrzymujące się podwyższone białko w moczu jest powodem do niepokoju, szczególne obawy jednak powinno wzbudzić wtedy, gdy towarzyszą mu inne objawy: obrzęki dłoni, twarzy lub stóp, wysokie ciśnienie tętnicze krwi oraz mętny, spieniony mocz i zmniejszona jego ilość. Takie symptomy wskazują na poważne problemy zdrowotne. Obrzęki mogą oznaczać zatrzymywanie płynów w organizmie i związaną tym z niewydolność nerek. Wysokie ciśnienie krwi sugeruje nadciśnienie, będące istotnym czynnikiem ryzyka udaru mózgu i zawału serca.
Zmiany w wyglądzie i ilości oddawanego moczu mogą natomiast sygnalizować zaawansowane uszkodzenia struktur narządowych w obrębie układu moczowego. Dlatego każdy z tych objawów jest bezwzględnym wskazaniem do konsultacji lekarskiej. Najlepiej zgłosić się z nimi do lekarza pierwszego kontaktu, który dokona wstępnego rozpoznania i wystawi skierowanie do odpowiedniego specjalisty celem dalszej diagnostyki i leczenia.
Jak obniżyć poziom białka w moczu?
Jak już wspomnieliśmy, białko w moczu przekraczające dopuszczalne normy jest wynikiem różnych schorzeń, trzeba więc przede wszystkim wyleczyć te choroby, by wyeliminować proteinurię. Istnieją jednak ogólne zalecenia, których przestrzeganie może wspomóc leczenie chorób układu moczowego i przyczynić się do obniżenia poziomu białka w moczu. Zalecenia te dotyczą przede wszystkim diety i obejmują redukcję spożycia soli, cukrów oraz nasyconych kwasów tłuszczowych, przy jednoczesnym zwiększeniu spożycia owoców, warzyw i pełnoziarnistych zbóż.
Chory powinien też starać się prowadzić aktywny tryb życia, ponieważ regularna aktywność fizyczna wspomaga pracę układu moczowego i poprawia wydolność całego organizmu. Tych kilka ogólnych, ale ważnych zaleceń świetnie się sprawdza zarówno w leczeniu białkomoczu, jak i jego profilaktyce.
Dodatkowe informacje:
- Konsultacja odpłatna z Internistą jeżeli masz objawy przeziębienia TUTAJ
- Strona Ministerstwa Zdrowia: Dla Zdrowia Polaków
