
Udar mózgu – rozpoznanie, objawy, przyczyny i leczenie
W skrócie
Udar mózgu to stan, w którym dochodzi do nagłego zaburzenia krążenia krwi w mózgu, prowadzącego do uszkodzenia jego części. Najczęstszymi przyczynami udaru niedokrwiennego są zaawansowana miażdżyca, zator tętniczy lub zakrzepica naczyń mózgowych, natomiast udar krwotoczny często wynika z długoletniego nadciśnienia tętniczego. Pilnie wezwij pomoc, jeśli zauważysz asymetrię twarzy, osłabienie jednej strony ciała lub niewyraźną mowę. Szybka reakcja zwiększa szanse na skuteczne leczenie i zmniejsza ryzyko obumierania mózgu.
Badania pokazują, że w Polsce co roku na udar zapada około 90 tys. osób, przy czym co trzecia ma mniej niż 65 lat. Wiele z nich traci szanse na skuteczne leczenie z powodu zbyt późnej reakcji. Z poniższego artykułu dowiesz się, jak wyglądają pierwsze objawy. Znajdziesz także wskazówki, jakie nawyki zmniejszą ryzyko tego groźnego schorzenia!
Jakie są najczęstsze przyczyny udarów?
Udar niedokrwienny zazwyczaj spowodowany jest zaawansowaną miażdżycą, zatorem tętniczym lub zakrzepicą naczyń mózgowych. Może również wynikać z nadciśnienia tętniczego, bądź cukrzycy. Aby zmniejszyć ryzyko jego wystąpienia, powinniśmy rzucić palenie i pozbyć się nadprogramowych kilogramów. Zadbajmy też o regularną aktywność fizyczną.
Z kolei za główny czynnik udaru krwotocznego uważa się długoletnie nadciśnienie tętnicze, które osłabia naczynia krwionośne. Stają się wówczas podatne na pękanie, co prowadzi do krwiaka śródmózgowego.
Jak rozpoznać udar mózgowy?
Wczesne objawy udaru mózgu
Specjaliści zalecają stosowanie metody FAST:
Face (twarz) – asymetria twarzy, trudności w uśmiechaniu się,
Arm (ręka) – osłabienie jednej strony ciała,
Speech (mowa) – niewyraźna mowa lub kłopoty ze zrozumieniem wypowiedzi,
Time (czas) – w przypadku wystąpienia objawów udaru należy jak najszybciej zadzwonić na numer alarmowy 112.
Umów wizytę u specjalisty od tego tematu
Jak to działa?
-
Wybierz termin konsultacji
Zarezerwuj dogodną datę i godzinę.
-
Wypełnij dane
Podaj podstawowe informacje potrzebne do konsultacji.
-
Poczekaj na kontakt lekarza
W wybranym terminie lekarz zadzwoni i przeprowadzi konsultację.
-
Odbierz dokumentację
E-receptę i zalecenia otrzymasz SMS-em i e-mailem.
Udar mózgu – diagnostyka
Nie bagatelizujmy mikroudarów, ponieważ sygnalizują, że w ciągu 48 godzin może pojawić się pełnoobjawowy udar.
W pierwszej kolejności lekarz przeprowadzi wywiad z pacjentem lub świadkami zdarzenia. Oprócz tego:
- zmierzy ciśnienie tętnicze,
- wykona badanie neurologiczne i EKG,
- dokona pomiaru wysycenia krwi tlenem (saturacji krwi) za pomocą pulsykometru,
- ocenia oddychanie i czynność serca.
Następnie skieruje go na rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową głowy. Dzięki temu specjalista stwierdzi, czy ma do czynienia z udarem niedokrwiennym, czy krwotocznym. Dodatkowo zleci badania laboratoryjne:
- morfologię krwi,
- glukozę,
- markery stanu zapalnego,
- elektrolity,
- próby wątrobowe i kreatyninę,
- koagulogram.
Diagnostyka obejmuje gazometrię, oceniającą natlenienie i równowagę kwasowo-zasadową.
Jak leczy się udar mózgowy?
Sposób postępowania zależy od rodzaju udaru – niedokrwienny (stanowi 80% przypadków) lub krwotoczny. W pierwszym przypadku należy przywrócić prawidłowy przepływ krwi w zamkniętym naczyniu mózgowym. Jeśli od wystąpienia objawów udaru nie upłynęło więcej niż 4.5 godziny podaje się alteplazę (rtPA).
Wspomniany lek ma za zadanie rozpuścić skrzep blokujący tętnicę. W niektórych przypadkach stosuje się tenekteplazę, czyli lek o podobnym działaniu. Można go podawać w oknie czasowym 4.5-24 godziny.
Niekiedy przeprowadza się trombektomię mechaniczną, polegającą na usunięciu zakrzepu specjalnym cewnikiem. Można ją wykonać do 6-24 godzin od wystąpienia objawu udaru. Farmakoterapia obejmuje również stosowanie leków przeciwzakrzepowych, przeciwpłytkowych i hipotensyjnych. Szybka reakcja zmniejsza ryzyko obumierania mózgu po udarze.
Zgłoś się do lekarza, jeśli zauważysz u siebie lub u bliskiej osoby następujące objawy:
Skontaktuj się z lekarzem, jeśli zauważysz u siebie następujące objawy:
- asymetria twarzy
- osłabienie jednej strony ciała
- niewyraźna mowa lub kłopoty ze zrozumieniem wypowiedzi
- objawy mikroudarów, które mogą sygnalizować pełnoobjawowy udar.
Udar niedokrwienny – postępowanie
Udar niedokrwienny jest spowodowany zatkaniem tętnicy doprowadzającej krew do mózgu, podczas gdy udar krwotoczny wynika z pęknięcia naczynia krwionośnego. Dochodzi wówczas do wylewu do mózgu. W obu przypadkach liczy się szybka reakcja, ponieważ zwiększa szanse pacjenta na przeżycie. Leczenie zależy od przyczyny i lokalizacji krwotoku, a także stopnia uszkodzenia mózgu.
Przede wszystkim należy kontrolować i starać się utrzymać prawidłowe ciśnienie tętnicze. Ponadto należy sprawdzić poziom glukozy we krwi, ponieważ zbyt niski poziom pogarsza rokowania. W razie niedotlenienia stosuje się tlenoterapię. Oprócz tego pacjentowi podaje się mannitol lub hipertoniczny roztwór soli, aby zmniejszyć obrzęk mózgu. Nie wolno przy tym zapominać o leczeniu przyczynowym. W przypadku przyjmowania leków przeciwzakrzepowych podaje się odtrutki w postaci koncentratu kompleksu protrombiny, witaminy K, czy idarucyzumabu. Jeśli udar mózgowy jest związany z nadciśnieniem tętniczym, należy podać medykamenty, które go obniżą. Czasami konieczna staje się interwencja neurochirurga, który wykonuje kraniotomię (otwiera czaszkę) i usuwa nagromadzoną krew. W ten sposób zmniejsza ucisk na tkankę mózgową.
Umów telekonsultację
Porozmawiaj z lekarzem online nawet w 15 minut — otrzymasz diagnozę, e-receptę i zwolnienie L4.
już od 89 zł Umów telekonsultacjęPłatność po wyborze terminu, przed konsultacją. Bez abonamentu.
Zamów e-receptę
Potrzebujesz kontynuacji leczenia? Wypełnij krótki formularz i odbierz e-receptę bez wychodzenia z domu.
już od 69 zł Zamów e-receptęLekarz decyduje o wystawieniu recepty po wywiadzie.
Dodatkowe informacje:
- Konsultacja odpłatna z Internistą jeżeli masz objawy przeziębienia TUTAJ
- Strona Ministerstwa Zdrowia: Dla Zdrowia Polaków
Dlaczego HomeDoctor?
Doświadczeni lekarze
Ponad 30 specjalizacji, 9 lat na rynku
Ponad 500 000 obsłużonych pacjentów
98% zadowolonych z konsultacji
Pełna dyskrecja i bezpieczeństwo
Dokumentacja szyfrowana, zgodna z RODO
Wygodne płatności online
Bez abonamentu, płacisz za konsultację
Co mówią nasi pacjenci
„Wspaniała obsługa i szybki kontakt z lekarzem. Czułam się bezpiecznie i wszystko zostało mi dokładnie wyjaśnione.”
Anna K.
„Pełen profesjonalizm i dyskrecja. E-receptę dostałem SMS-em w kilkanaście minut. Gorąco polecam.”
Piotr M.
„Konsultacja online przebiegła sprawnie, bardzo miły lekarz. Nie musiałam brać wolnego w pracy.”
Katarzyna W.




