Rak krtani – objawy, rodzaje i leczenie
Rak krtani, choć początkowo objawia się subtelnie, może szybko wpłynąć na codzienną komunikację i komfort życia. Uporczywa chrypka, zmiana barwy głosu i trudności w połykaniu można łatwo pomylić z infekcją górnych dróg oddechowych. Z biegiem czasu pojawia się ból w okolicy krtani i uczucie ucisku, co zdecydowanie obniża komfort życia. Osoby z grupy ryzyka – palacze i osoby nadużywające alkoholu – powinni szczególnie zwracać uwagę na te symptomy, ponieważ wczesna diagnoza zdecydowanie poprawia rokowania!
Jakie są objawy zewnętrzne raka krtani?
Objawy nowotworu krtani dotyczą zwykle układu oddechowego, ale w zaawansowanych stadiach obserwuje się zmianę barwy głosu i uporczywą chrypkę, które nie ustępują po leczeniu infekcji.
Do objawów początkowych raka krtani zaliczamy uczucie ciała obcego w gardle, które nie ustępuje mimo przełykania. Chorzy często skarżą się na przewlekły ból gardła, trudności w połykaniu, suchy kaszel, świszczący oddech i ból ucha. Powiększone węzły chłonne wskazują na zaawansowane stadium raka. Do objawów zewnętrznych raka krtani zaliczamy także nieprzyjemny oddech i krwioplucie.
Nowotwór złośliwy krtani – przyczyny
Rak krtani jest jednym z najczęstszych nowotworów głowy i szyi. Do głównych czynników ryzyka zaliczamy:
- Palenie papierosów – substancje rakotwórcze zawarte w dymie tytoniowym uszkadzają komórki błony śluzowej krtani, prowadząc do mutacji. Ryzyko wzrasta wraz z liczbą wypalanych papierosów.
- Nadużywanie alkoholu – zwłaszcza w połączeniu z paleniem tytoniu.
- Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) – szczególnie szczepami HPV-16 i HPV-18,
- Przewlekłe podrażnienie krtani – w wyniku długotrwałej ekspozycji na pyły przemysłowe, opary chemiczne, azbest. Może być również spowodowane refluksem żołądkowo-przełykowym (GERD), czy nadmiernym obciążeniem strun głosowych u osób pracujących głosem.
- Niewłaściwą dietę – niedobory witamin A, C i E, a także żelaza i cynku sprzyjają chorobom krtani.
- Uwarunkowania genetyczne,
- Płeć i wiek – badania pokazują, że mężczyźni chorują nawet 5 razy częściej niż kobiety. Największe ryzyko zachorowania dotyczy osób po 55 roku życia.
- Niedobór odporności – spowodowany chorobami upośledzającymi układ immunologiczny (np. zakażenie wirusem HIV), czy stosowaniem leków immunosupresyjnych.
Rak krtani – rodzaje
Nowotwór złośliwy zazwyczaj występuje pod postacią raka płaskonabłonkowego, stanowiącego ponad 90% przypadków. Pod względem anatomicznym wyróżniamy trzy rodzaje:
- guz zlokalizowany w obrębie strun głosowych, zwykle wykrywa się go wcześnie, co zdecydowanie poprawia rokowania,
- rak umiejscowiony w obrębie fałdów głosowych, nagłośni i pobliskich tkanek, ma tendencję do późniejszego rozpoznania i częstszych przerzutów do węzłów chłonnych,
- nowotwór obejmujący dolną część krtani poniżej strun głosowych, zazwyczaj charakteryzuje się agresywniejszym przebiegiem.
Jak wygląda leczenie nowotworu gardła?
Sposób postępowania zależy od tego, czy mamy do czynienia z chłoniakiem, czy rakiem płaskonabłonkowym. Ponadto specjalista bierze pod uwagę stadium zaawansowania, lokalizacji i ogólnego stanu zdrowia pacjenta. W przypadku wcześnie wykrytego nowotworu lekarz może zdecydować o usunięciu zmiany wraz z marginesem zdrowych tkanek. Jeśli guz zajmuje krtań, onkolog najprawdopodobniej usunie część lub cały narząd.
Niekiedy stosuje się radioterapię, wykorzystującą wysokoenergetyczne promieniowanie do niszczenia komórek nowotworowych. Można ją potraktować jako leczenie samodzielne lub terapię uzupełniającą po operacji. Chemioterapię stosuje się w zaawansowanych stadiach, bądź wtedy, gdy nowotwór krtani daje przerzuty. Terapia celowana i immunoterapia sprawdzą się u pacjentów, których nie można zakwalifikować do tradycyjnych metod leczenia. Po usunięciu krtani konieczna jest nauka nowego sposobu mówienia. Pacjent powinien znaleźć się pod opieką dietetyka i logopedy.
Śmiertelność raka krtani zależy od tego, jak wcześnie zostanie wykryty. W początkowych stadiach wyleczalność jest stosunkowo wysoka – pięcioletnia przeżywalność w takich przypadkach sięga 80-90%. Z biegiem czasu rak krtani rozprzestrzenia się na inne części ciała, wówczas pięcioletnia przeżywalność spada do 50%. Na ostateczne rokowania wpływa ogólny stan zdrowia pacjenta, palenie tytoniu, choroby współtowarzyszące.
Dodatkowe informacje:
- Konsultacja odpłatna z Internistą jeżeli masz objawy przeziębienia TUTAJ
- Strona Ministerstwa Zdrowia: Dla Zdrowia Polaków